Rijk aan ervaring: hoofdredacteur De Gelderlander/De Persdienst; EU-correspondent Brussel; parlementair journalist Den Haag; chef Economie

  1. “Ik lees nooit de boodschap van de directeur in de jaarrapporten. Ik kijk alleen maar naar zijn foto. Als hij te veel glimlacht, is de firma in grote problemen.”
    Michael C Thomsett
    Hoog tijd voor een goed Europees verhaal

    Hoog tijd voor een goed Europees verhaal

    Het eerste dat je wilt met een crisis is er vanaf zien te raken. Dat zien we bij de Britten, die hun verre transatlantische vrienden altijd al liever zagen dan hun Europese buren, maar  in toenemende mate ook in gezworen EU-landen als Nederland.

     

    Het slechte beeld is uiteraard niet los te zien van de ingewikkelde en onwerkbare inrichting van de Europese Unie.  Een betere communicatie kan echter een behoorlijk verschil maken.

     

    Neem de manier waarop zowel de EU als het Nederlandse kabinet is omgegaan met het referendum. De afgelopen maanden iemand gezien vanuit Brussel? Ik niet.  Commissaris Frans Timmermans zal vast bij een talkshow hebben gezeten, maar die ene keer keek ik net op Netflix  naar House of Cards. Ik ben namelijk best geïnteresseerd in politiek.

     

    Ook uit Haagse hoek kwam weinig inspirerends. Het kabinet van Rutte en Samsom deed aanvankelijk zijn best het referendum dood te zwijgen, in de hoop dat niemand zou gaan stemmen. Pas toen ze doorkregen dat het euro-vandalisme van GeenPeil  wel eens kon aanslaan, schoten politici in actie. Te laat en te weinig.

     

    Onbekend maakt onbemind. Dat leidt tot desinteresse en gaat al snel over in weerzin. Het wordt hoog tijd dat Brussel en alle andere Europese hoofdsteden dat doorkrijgen.  Toegegeven,  het is niet eenvoudig de public relations van de EU te verbeteren. De lijst van zaken die misgaan in Europa, is behoorlijk lang en de tijd dringt.

     

    Aan de andere kant, Europa is niet alleen een onmachtige bureaucratie. Het is ook een ideaal, een opdracht.  Die weliswaar in de vergetelheid is geraakt, maar kan worden afgestoft. De grondleggers van de Europese Unie lieten zich leiden door de adagia 'nooit meer oorlog' en 'eenheid in verscheidenheid'. Universele thema's die nog altijd actueel en relevant zijn.

     

    Een betere communicatie kan ertoe bijdragen dat de voordelen van de EU beter in de verf worden gezet tegenover de nadelen. En daarmee voorkomen dat de balans der beeldvorming doorslaat naar één kant.

     

    Zo'n Europees communicatieplan moet op diverse pijlers rusten.  Herkenbaarheid is er een van. Goed beschouwd hebben we  veel aan de EU te danken, maar is er nauwelijks iemand die zich dat realiseert. Alledaagse zaken, zoals goedkoop bellen naar het buitenland. Maar ook fundamentelere kwesties, zoals open grenzen. Een lijst met pluspunten is zo te maken.

     

    De volgende stap bestaat eruit die pluspunten bij een breed publiek onder de aandacht te brengen. Zoals bij bouwprojecten staat vermeld dat ze mogelijk zijn gemaakt door Europese subsidie, zo zou je veel meer zaken kunnen voorzien van een virtueel  blauw stickertje met gouden sterren. Het merendeel van onze wetten en regels vloeit voort uit Europese richtlijnen, met een gezonde dosis creativiteit moet daar iets mee te doen zijn.

     

    Vertrouwen is een andere pijler, die is veel moeilijker te bouwen. Het collectief vertrouwen in de nationale politiek is al nagenoeg verdampt, laat staan in de Europese.  Idealiter wordt eerst een aantal belemmeringen voor het vertrouwen weggenomen. Zoals het feit  dat Europese leiders niet worden gekozen of de ondoorzichtigheid in de besluitvorming.  Dat zal niet van vandaag op morgen geregeld zijn.

     

    Ondertussen is het wel mogelijk een begin te maken met het herstel van vertrouwen in het Europese ideaal. Nederland staat alleen een stuk minder sterk dan te midden van de EU en dat geldt voor elke lidstaat afzonderlijk. Laten we vooral de vraag beantwoorden, waartoe de EU ook al weer is opgericht. Dat allerlei mondiale uitdagingen - internationale handel, milieu, terrorisme, migratie - alleen maar in Europees verband zijn aan te pakken. Dat we juist door eenheid de Europese verscheidenheid kunnen bewaren.

     

    Is het probleem daarmee opgelost? Verre van. Net zomin als Europa ooit af is. Het is razend  complexe materie. Maar grote problemen kunnen worden aangepakt door ze kleiner te maken, terug te brengen tot de essentie. Dat vormt de basis voor een goed Europees verhaal.

     

    Interessant? Deel deze blog! 

    8 april 2016